Over de moderne sprookjes van de talentenshows

Nick Nicolai heeft de finale van Holland’s Got Talent gewonnen. Ik heb alleen maar een beetje van de hype meegekregen. Ik heb onderstaande link gekeken en ja, dat raakte en ontroerde mij. Ik ben best sentimenteel.

Nick is een voorbeeld van de ultieme underdog: gepest, dik, waarschijnlijk niet zo slim, maar wel lief en gezegend met een bijzonder talent. Hij is onze eigen versie van Paul Potts (wie, zegt u?) of Susan Boyle.

Dit soort sukkelige winnaars die we bij voorhand afschrijven hebben een bijzondere verlossende kwaliteit. Het roept dingen bij ons op zoals: ‘wanneer zij kunnen winnen, kunnen wij dit ook.’ Of: ‘zie je wel? In ieder mens zit een kwaliteit.’ Of: ‘We zouden mensen die anders zijn minder moeten veroordelen of pesten.’

Bij dit soort sentiment vergeten wij dat dit uitzonderingen zijn. Om iets echt goed te kunnen moet je heel hard werken (lees: doorzettingsvermogen) of heel veel talent hebben (lees: geluk). Want voor iedere Nick, Paul of Susan zijn er miljoenen sukkelige losers. Bij de auditiereeksen van Idols zie je de ene na de andere loser voorbij komen. Die genadeloos worden afgeserveerd door de vileine jury. Streng maar rechtvaardig. Hier wordt nauwelijks stilgestaan bij hoe zij worden gepest. Ze moeten verder oefenen of anders bij de kassa van een supermarkt gaan werken. ‘Maar zingen is mijn leven!’ ‘Niet wanneer je vals zingt, Dries.’

Maar hoe mooi is Nick’s sprookje nu echt? Talentenshows zijn een business van het sentiment. Let maar op: er wordt niets heel gelaten van Nick. In mijn gedachten zag ik Johnny de Mol naast Nick staan als de Grote Boze GeldWolf naast Roodkapje. Zijn tanden worden gecorrigeerd, hij krijgt een fitness trainer, en Engelse les. Mochten we over vier jaar nog iets van hem horen, dan zouden we hem niet meer herkennen. Nick is dan volledig geassimileerd door de Nederlandse muziekscène. En waarschijnlijk gaat daarmee de bijzondere aantrekkingskracht van Nick verloren.

En wij, als publiek? Hoe zal het ons vergaan? Talentshows zijn het theater van het sentiment. Amusement volledig ontdaan van haar diepere betekenis en bedoeling. Zonder mythen en sagen of andere levenslessen. Volksvermaak, alleen om je heel even mens te voelen na een lange werkweek. Gezellig met het gezin. Chips op tafel en biertje in de hand. Talentenshows zijn moderne sprookjes die je in slaap sussen om verder te consumeren.

Echter, sprookjes sussen je niet in slaap, maar ze maken je juist bewust. Wat is het om mens te zijn en om je eigen keuzes te maken? Hoe kun je diepmenselijke processen in jezelf herkennen (symboliek!) en daarmee omgaan?

Gelukkig is er nog hoop voor onze Nick. In veel sprookjes zijn het juist de dwazen en de buitenbeentjes met het gouden hart die de prinses of de graal winnen. Maar dan moeten ze wel hun eigen gang gaan (ze zijn vaak vreemdelingen of wees) en een eigen mening hebben (sluw). Zolang Nick zich niet laat strikken in een wurgcontract en zijn hart volgt kan dit sprookje nog best eens een happy ending krijgen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s