De stille noodkreet van een machinefluisteraar

Afgelopen 2e kerstdag heb ik bij mijn vader gevierd. Tijdens het uitlaten van de honden hadden we het over het werk wat mijn vader vroeger deed. Mijn vader was altijd al handig, maar uiteindelijk had hij een eigen bedrijf waarbij hij machines repareerde die automatisch enveloppen vulden. Mijn vaders’ kracht was niet zozeer zijn boekenkennis van de machines, maar meer zijn gevoel met die machines. Veel collega’s konden de problemen niet oplossen, maar hij wel. Dit omdat hij kon horen en voelen aan hoe de machine zich gedroeg wat er met de machine aan de hand was.

Als kind begreep ik mijn vader echter niet zo goed. Ik was niet zo geïnteresseerd in techniek en eerlijk gezegd was ik een moederskindje. Mijn vader was altijd aan het sleutelen met mijn broer, sprak niet veel en was (ogenschijnlijk) niet zo gevoelig. Ik snapte niet hoe hij zulke lange dagen maakte en het nog leuk vond ook! Echter, deze keer begon ik onze relatie beter te begrijpen. Misschien kwam het, omdat ik de loop der jaren analytischer ben geworden in mijn werk als business analist. Maar ik realiseerde mij ook dat mijn vader die problemen met machines vaak oploste, niet zozeer door zijn verstand, maar door middel van zijn fingerspitzengefühl. En wat een kostbare kwaliteit dit is.

Als kind ben ik mee geweest naar zijn werk en heb ik hem aan de slag gezien. Hoe hij keek naar een ratelde en pruttelde machine. En hij dan voelde wat er mis was. Deze machine werd dan niet niet afgeschreven, maar was met bijvoorbeeld een nieuwe V-snaar weer zo goed als nieuw! Terugkijkend doet het mij denken aan de film The Horse Whisperer waarin een man kan praten met paarden en zo weet wat er echt het probleem met een paard is.

Verder lopend met de honden, vertelde ik mijn vader dat ik het met mijn werk met computers dit ook wel kan, maar dat het veel moeilijker is. Ik moet soms in een meditatieve toestand intunen op wat er mis kan zijn met het programma. In plaats van voelen en luisteren naar een ratelende machine moet ik veel tekenen en opschrijven om achter een probleem te komen. Want de server waar deze programma’s draaien, staan ergens in Engeland. Ik, als computerfluisteraar, moet het doen zonder fysieke aanwijzingen.

En zo realiseerde ik mij dat de tijd van de machines in onze samenleving zo goed als voorbij is. Net als de tijd van land- en tuinbouw van voor de industrialisatie. Alles wordt zoveel mogelijk geautomatiseerd en met minder mensen kunnen we veel meer doen. Echter, hierdoor raken we wel de link en het begrip kwijt van hoe dingen tot stand komen en werken. Het is heel moeilijk om een gevoel en een band te krijgen van iets wat je niet zelf fysiek kunt waarnemen. Met het uitsterven van de ambachten missen we de kostbare interactie tussen mens en materie. Een interactie waarbij we onze hart en ziel in ons leggen met een steeds zeldzamer wordende beloning: passie en zingeving. De fluisteraars van vroeger sterven langzaam uit.

Ik reed terug naar huis met een dubbel gevoel. Ik was blij dat ik mijn vader beter begreep en dat ik meer op hem te leek dan dat ik dacht. Maar aan de andere kant realiseerde ik mij ook de prijs die we betalen voor de uitstervende ambachten. Door automatisering verliezen we een onze kostbare band met materie. De uitdaging voor de komende generaties is om zingeving te vinden in een digitale wereld. Een wereld met VR, maar welke nooit niet echt zal zijn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s