Gurdjieff Movements vs automatismes

We leven in een wereld waar steeds meer is en steeds meer wordt geautomatiseerd. Deze wereld is dan ook steeds meer van alle gemakken voorzien. Echter, de mens wordt op deze manier een onbewuste eindgebruiker. Een slaaf. Omdat hij niet meer weet hoe dingen tot stand komen, verliest hij zijn kritisch vermogen en wordt dus onbewust.

De Gurdjieff Movements zijn in die zin bewustzijnsverhogend, omdat zij geen dans (eindproduct) leert. De Movements leren hoe je verschillende afzonderlijke bewegingen tegelijkertijd kunt uitvoeren (welke uiteindelijk tezamen een dans vormen). De Movements gaan om het proces in plaats van het doel. De Movements zijn erop ingericht om automatismen te voorkomen. Daarom leer je de Movements in stappen van een ledemaat per keer. Vervolgens worden meerdere ledematen samengevoegd in verschillende variaties in een dans. En wanneer je vervolgens alle ledematen in een dans hebt, wordt de volgorde van de passen omgegooid door bijvoorbeeld circular counting. Uiteindelijk ben je in staat om iedere ledemaat te dansen op het ritme wat jij wilt op hetzelfde moment. Dit is bewustzijn in beweging. Met de volgende paradox: want ook al dans je in een ritme en volgens bepaalde passen, toch is het in complete vrijheid. Want, met behulp van de Movements, heb jij de vaardigheid verworven om te kiezen welke bewegingen jij op een bepaald moment wilt maken.

My dance journey – exploring structure and freedom

I started with dancing when I was having a fixed office job as a business analyst. Although I have always liked to dance, I only started with dance lessons in November 2009: salsa. Dancing salsa taught me to have a posture, to lead, timing and how to have lots of fun! Three years later, I reached my limits in salsa. The movements became more and more difficult and for me I lost the freedom in the dance. I realized that there was something very interesting when you dance off the beat, but this led to difficulties on the salsa dance floor.

In the end of 2012 my journey took a different turn: I stumbled upon a barefoot free dance party. Here I found the freedom what I was looking for! All movements were allowed. I learned how to dance by myself. The dance became a personal journey within myself: whatever I was dealing with at that moment, I would dance with it. This was a complete different way of handling my stress and emotions than that I was used to. Later, I found Ecstatic Dance in Amsterdam and up to this day I still go to Ecstatic Dance about twice a week. Ecstatic Dance further reinforced the personal journey by introducing the rule that you are not allowed to speak during the dance.

In September 2014, I started with Gurdjieff Movements. These Movements are sacred temple dances which the mystic Gurdjieff collected during his journeys throughout Eastern Europe and Asia. This dance is highly structured and repetitive and it aims to integrate the different parts of our being: body, heart, and mind. It is a dance in group formation, but you dance alone. Here, I learned what Hermetic dance is: dancing while containing energy. I learned that there is great freedom in discipline. The Movements are magical as they thought me that this type of dance is prayer and invocation. But, after two intensive years, the disciplined Movements, made me feel caged again and I was yearning for freedom. 

Returning to Ecstatic Dance, I found that although I did perform the Gurdjieff Movements, I still was applying their principles. I contained my energy, body parts were able to move at different rhythms and shapes at the same time. But with Ecstatic Dance I was able to spontaneously move as I would see fit. 

In November 2014 I came across Sufi whirling in Amsterdam. Sufi whirling is also a contained dance as the Movements, but there is only one movement: circling. Luckily, the Sufi whirling group in Amsterdam is not dogmatic, so I could whirl and still be free. The centrifuge movement of whirling brings to rise a feeling of ecstasy and devotion. Dance as a way to connect with God. 

Looking back at this dance journey, I see that for me the Dance is within the polarity of structure and freedom, form and force. You need the form and structure in order to hold your energy, and at a certain moment you need to let go and feel the ecstasy. The dance as a way to transmute lower energies such as stress and sadness into higher energies such as joy and pleasure. 

FullSizeRender (11).jpg

“Without self knowledge, without understanding the working and functions of his machine, man cannot be free, he cannot govern himself and he will always remain a slave.”
― G.I. Gurdjieff

Gurdjieff amazing fitness result

Instead of my usual sunday morning ecstatic dance routine, I have been doing Gurdjieff movements this morning. What are these amazing movements! I also did a fitness test while performing meditative Gurdjieff Movement number 39. To my amazement my fitness result, while moving, was my second best result ever. Normally you would perform a fitness test in a resting position. So somehow this movement, while performing physical movements was in such a flow, that it had the same result as not moving!

The Essence of Gurdjieff Movements

A parable:
There was a man who lived in the mountains. He knew nothing about those who lived in the city. He liked to move and he danced on happy hardcore.
One day he entered the city. They were dancing ecstatically on some funky tunes. He said, ‘What is this for?’
They said, ‘Ecstatic dance, to integrate the body with the heart!’
He joined the dance and it was very good. He said, ‘What is it made of?’
They said, ‘Movements.’
Later they showed him whirling on mesmerizing Sufi music. He said, ‘What is this for?’
They said, ‘Sufi whirling, for integrating the body, heart and spirit!’
He joined the dance and said, ‘What is this dance made of?’
They said, ‘Movements.’
Finally, they showed him Gurdjieff Movements on the beautiful music composed by De Hartmann.
He said, ‘What is this for?’
They said, ‘Gurdjieff Movements integrating the body, heart, mind and spirit!’
He said, ‘What is this dance made of?’
They said, ‘Movements.’
He said, ‘I am master of all of these, for I perform the essence of all these: movements!’
Because of that view, he knew nothing of the delights of the world; they were lost to him.

– Adapted from The Essence of Torah from the Zohar

How Gurdjieff Movements is Teletubbies for adults

Teletubbies voor volwassenen en het geheim van de herhaling
Kleine kinderen hebben op de een of andere manier het vermogen om keer op keer hetzelfde te zien zonder dat het gaat vervelen. Mijn verklaring hiervoor is dat kinderen nog in het NU leven. Alles is voor hen telkens weer de eerste keer. Bij volwassenen is dat anders. Misschien omdat de ratio toe slaat? Misschien filteren wij herhaling uit ons systeem als zijnde niet belangrijk? Alleen dingen die anders zijn hoeven we in de gaten te houden, toch? Maar als gevolg verdwijnen we met onze ratio uit het NU naar het verleden of de toekomst. Dat is niet erg mindfull…. Sinds een jaar of zo dans ik de Gurdjieff Movements. Deze dansmeditatie staat bol van de herhaling. Echter deze is dusdanig onlogisch opgebouwd dat het brein de herhaling niet herkent. Sterker nog, de dans kan alleen maar gedanst worden wanneer het brein er voor de volle 100% bij is. De kunst van de Movements is om ze zo vaak mogelijk achter elkaar te herhalen en om er toch met je ratio bij te blijven. Zo kom je in een actieve meditatieve staat weer in het NU. Maar nu wel met je hoofd erbij. Gurdjieff Movements is dus eigenlijk Teletubbies voor volwassenen. 🙂

Gurdjieff movements

Vanavond voor het eerst Gurdjieff movements les gehad en ik moet zeggen dat het erg gaaf is. Dit is een meditatieve tempel dans waarbij de benen en armen in een ander ritme bewegen en de armen symbolische houdingen maken. Wanneer je dit in een beweging/flow kan doen, kom je zeer snel in een diepe meditatieve staat welke mij behoorlijk ontroerde.

De dansen die in ken uit Egypte zijn buikdansen en sufi whirling. Dit zijn dynamische dansen. Gurdjieff dans is meer statisch (wel voeten stappen) en rechte armbewegingen. Maar ik kan mij ook indenken dat de oude Egyptenaren ook wel een variatie van Gurdjieff temple dans deden. Dit omdat het een erg krachtige dans is waarbij je gemakkelijk energie in je op laat komen. Erg handig wanneer je een God wil invoceren!